Η Ευθύνη του Πνευματικού Ανθρώπου

Ο άνθρωπος συνήθως αντιλαμβάνεται την ευθύνη ως κάτι εξωτερικό: υποχρεώσεις, καθήκοντα, πιέσεις. Στην πνευματική όμως διδασκαλία της Θέωσης, η ευθύνη είναι η απόδειξη ότι ο άνθρωπος εξέρχεται από την πνευματική νηπιότητα και αρχίζει να λειτουργεί ως συνειδητός δημιουργός.

Η ευθύνη του πνευματικού ανθρώπου δεν είναι μία εξωτερική υποχρέωση ούτε ένας ηθικός καταναγκασμός. Ο πνευματικός άνθρωπος καλείται να αναλάβει μία εσωτερική αποστολή: να γίνει συνειδητός φορέας του Θείου Νόμου μέσα στον κόσμο. Η ευθύνη του γεννιέται από την αφύπνιση της ψυχής του. Όσο περισσότερο φως λαμβάνει, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η υποχρέωσή του να το μεταδίδει με τη ζωή, τη σκέψη και την παρουσία του.

Ο πνευματικός άνθρωπος δεν ανήκει πλέον μόνο στον εαυτό του. Δεν ζει αποκλειστικά για προσωπική ανάπαυση, επιτυχία ή δικαίωση. Η ύπαρξή του γίνεται γέφυρα μεταξύ ουρανού και γης. Μέσα του αρχίζει να εργάζεται η Χριστική Συνείδηση, και τότε κάθε σκέψη, κάθε λόγος και κάθε πράξη αποκτούν βαρύτητα πνευματική.

Η πρώτη μεγάλη ευθύνη του πνευματικού ανθρώπου είναι η ευθύνη απέναντι στον εσωτερικό του κόσμο. Οφείλει να παρακολουθεί τις κινήσεις του νου και της καρδιάς του. Δεν επιτρέπεται πλέον να αφήνεται ασυνείδητα σε αρνητισμό, φόβο, κατάκριση ή εγωισμό. Διότι γνωρίζει ότι κάθε σκέψη είναι δύναμη, κάθε συναίσθημα είναι ακτινοβολία και κάθε εσωτερική κατάσταση επηρεάζει όχι μόνο τον ίδιο αλλά και το περιβάλλον του.

Στον Εσωτερικό Χριστιανισμό επανέρχεται συνεχώς η διδασκαλία ότι ο άνθρωπος είναι ένας πομπός πνευματικών δονήσεων. Ο πνευματικός άνθρωπος επομένως φέρει την ευθύνη της ποιότητας των δονήσεων που εκπέμπει. Εάν μέσα του καλλιεργεί ειρήνη, πίστη και αγάπη, τότε γίνεται κέντρο ευλογίας. Εάν όμως αφήνεται στη σύγχυση και στη σκληρότητα, τότε σκορπίζει ασυνείδητα σκοτάδι.

Η δεύτερη μεγάλη ευθύνη είναι η ευθύνη της διακονίας. Ο αληθινά πνευματικός άνθρωπος δεν απομονώνεται εγωιστικά σε μία ατομική σωτηρία. Αντιλαμβάνεται ότι κάθε ψυχή είναι μέρος του ενός Σώματος της Ανθρωπότητας. Γι’ αυτό πονά για τον άνθρωπο, προσεύχεται για τον κόσμο και αγωνίζεται να γίνει όργανο παρηγοριάς και αφυπνίσεως.

Η πνευματικότητα δεν είναι φυγή από τη ζωή αλλά μεταμόρφωση της ζωής. Ο πνευματικός άνθρωπος καλείται να φέρει το Θείο μέσα στην καθημερινότητα:
να εργάζεται με καθαρότητα,
να ομιλεί με αλήθεια,
να συγχωρεί,
να υπηρετεί,
να δημιουργεί Ειρήνη όπου υπάρχει σύγκρουση.

Μεγάλη είναι επίσης η ευθύνη της διάκρισης. Ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να μάθει να ξεχωρίζει το ουσιώδες από το επουσιώδες, το αιώνιο από το πρόσκαιρο. Ο κόσμος παρασύρεται από θόρυβο, φόβο και επιφανειακές επιδιώξεις. Εκείνος όμως καλείται να μένει εσωτερικά ενωμένος με το Θείο Κέντρο. Να μη χάνει τον προσανατολισμό του μέσα στις μεταβολές του κόσμου.

Αυτό απαιτεί πνευματική εγρήγορση. Δεν αρκεί μία στιγμιαία συγκίνηση ή μία θεωρητική γνώση. Ο πνευματικός άνθρωπος οφείλει καθημερινά να ανανεώνει τη σύνδεσή του με τον Θεό μέσω προσευχής, αυτογνωσίας και εσωτερικής καθάρσεως. Διότι όσο μεγαλύτερο είναι το φως που λαμβάνει κάποιος, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η ευθύνη να μη το νοθεύσει με εγωισμό ή πνευματική υπερηφάνεια.

Στον Εσωτερικό Χριστιανισμό τονίζεται ιδιαίτερα ότι η νέα εποχή απαιτεί συνειδητούς ανθρώπους. Η ανθρωπότητα διέρχεται περίοδο κρίσεως, μεταλλάξεως και ανακατατάξεως. Μέσα σε αυτή τη μετάβαση, ο πνευματικός άνθρωπος καλείται να γίνει σταθερός πυλώνας φωτός. Να μη συμμετέχει στη διάδοση φόβου, μίσους και διχασμού, αλλά να ακτινοβολεί ελπίδα και ανώτερη συνείδηση.

Η ευθύνη του πνευματικού ανθρώπου είναι ακόμη και κοσμική. Δεν αφορά μόνο τη δική του ψυχή αλλά και την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Κάθε άνθρωπος που αφυπνίζεται πνευματικά βοηθεί ολόκληρο το συλλογικό πεδίο να ανυψωθεί. Γι’ αυτό ο πνευματικός αγώνας δεν είναι ατομική υπόθεση· είναι υπηρεσία προς το Όλον.

Τελικά, η ύψιστη ευθύνη του πνευματικού ανθρώπου είναι να επιτρέψει στον Χριστό να ζήσει μέσα του. Να γίνει διαφανής στο Θείο Θέλημα. Να πάψει να λειτουργεί ως κέντρο προσωπικής απαιτήσεως και να μεταμορφωθεί σε αγωγό Αγάπης, Σοφίας και Ζωής. Τότε η ζωή του γίνεται σιωπηλή διδασκαλία. Η παρουσία του γίνεται προσευχή. Η σκέψη του γίνεται ευλογία.

Ο άνθρωπος δεν γεννήθηκε για να παραμένει στάσιμος μέσα στην ύλη, ούτε για να ζει εγκλωβισμένος στις περιορισμένες επιθυμίες, στους φόβους και στις ψευδαισθήσεις του κόσμου. Γεννήθηκε για να μεταμορφωθεί, να φωτισθεί και να Χριστοποιηθεί. Η Χριστοποίηση δεν είναι ένας εξωτερικός τίτλος, ούτε μία θεωρητική πνευματική γνώση. Είναι μία εσωτερική κατάσταση ενώσεως του ανθρώπου με τον Θείο Νου, με την Αγάπη και με την Αλήθεια του Θεού.

Όμως κάθε άνοδος φέρει και ευθύνη. Όσο περισσότερο φωτίζεται ο άνθρωπος, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη του απέναντι στη ζωή, στους συνανθρώπους του και απέναντι στο ίδιο το Θείο Έργο.

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος δεν ζει πλέον μόνο για τον εαυτό του. Αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι κάθε σκέψη του, κάθε λόγος του και κάθε πράξη του επηρεάζει το σύνολο της ανθρωπότητας και τη ροή των πνευματικών δυνάμεων μέσα στον κόσμο.

Η αφύπνιση της ευθύνης

Η αληθινή πνευματική πορεία αρχίζει όταν ο άνθρωπος πάψει να κατηγορεί τους άλλους για την κατάστασή του. Όσο ο άνθρωπος ρίχνει το βάρος της ζωής του στους άλλους, παραμένει πνευματικά ανώριμος. Η Χριστοποίηση αρχίζει με την ανάληψη της ευθύνης.

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος λέγει μέσα του:

«Εγώ οφείλω να αλλάξω.
Εγώ οφείλω να καθαρίσω τον νου μου.
Εγώ οφείλω να μεταμορφώσω τα πάθη μου σε φως και αγάπη.»

Δεν περιμένει να αλλάξει ο κόσμος για να ειρηνεύσει. Δεν απαιτεί από τους άλλους να γίνουν τέλειοι για να αγαπήσει. Δεν αναβάλλει την πνευματική εργασία για ένα καλύτερο αύριο. Γνωρίζει ότι η στιγμή της σωτηρίας είναι πάντοτε το παρόν.

Η ευθύνη λοιπόν είναι το πρώτο σημείο της πνευματικής ενηλικίωσης.

Η ευθύνη των σκέψεων

Ο άνθρωπος είναι ένας πομπός και δέκτης πνευματικών δυνάμεων. Οι σκέψεις δεν είναι άψυχες. Είναι ενέργειες που κινούνται μέσα στον αόρατο κόσμο.

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος έχει ευθύνη για την ποιότητα των σκέψεών του. Δεν επιτρέπει στον νου να γίνεται τόπος σκοταδιού, κατακρίσεως, μίσους ή απελπισίας. Γνωρίζει ότι κάθε αρνητική σκέψη ενισχύει τη σύγχυση της ανθρωπότητας, ενώ κάθε καθαρή σκέψη γίνεται ευλογία.

Γι’ αυτό αγωνίζεται:

  • να σκέπτεται ειρηνικά,
  • να ευλογεί αντί να κατακρίνει,
  • να εκπέμπει ελπίδα αντί φόβου,
  • να καλλιεργεί την αγάπη αντί της διαίρεσης.

Η πνευματική ευθύνη δεν αρχίζει από τις μεγάλες πράξεις αλλά από τον αόρατο κόσμο του νου.

Η ευθύνη του λόγου

Ο λόγος είναι δύναμη δημιουργίας. Ο άνθρωπος με τον λόγο του μπορεί να θεραπεύσει ή να πληγώσει, να αναστήσει ή να καταστρέψει.

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος μαθαίνει να ομιλεί με επίγνωση. Δεν χρησιμοποιεί τον λόγο για να επιβληθεί, να μειώσει ή να προκαλέσει φόβο. Ο λόγος του γίνεται φορέας φωτός.

Πριν μιλήσει, εξετάζει:

  • Ενώνει αυτό που θα πω ή διχάζει;
  • Φέρνει ειρήνη ή ταραχή;
  • Υπηρετεί την αλήθεια ή τον εγωισμό μου;
  • Βοηθά τον άνθρωπο να ανυψωθεί;

Ο λόγος του Χριστοποιούμενου ανθρώπου δεν είναι θορυβώδης. Είναι απλός, καθαρός και αληθινός. Συχνά δε, η σιωπή του είναι ανώτερη από πολλά λόγια.

Η ευθύνη απέναντι στον συνάνθρωπο

Κανείς δεν Χριστοποιείται μόνος του. Η αληθινή πνευματική ζωή αποκαλύπτεται μέσα στη σχέση με τον άλλον άνθρωπο.

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος βλέπει σε κάθε άνθρωπο μία ψυχή που αγωνίζεται, ακόμη κι αν είναι χαμένη μέσα στο σκοτάδι. Δεν περιφρονεί τον αδύναμο, ούτε απορρίπτει τον αμαρτωλό. Θυμάται πάντοτε ότι και ο ίδιος βρίσκεται σε πορεία μεταμορφώσεως.

Έτσι:

  • υπηρετεί χωρίς υπερηφάνεια,
  • συγχωρεί χωρίς υπολογισμό,
  • βοηθεί χωρίς ανταλλάγματα,
  • αγαπά χωρίς ιδιοτέλεια.

Η ευθύνη του δεν είναι να σώσει τον κόσμο με ανθρώπινη δύναμη, αλλά να γίνει αγωγός του Θείου Ελέους μέσα στον κόσμο.

Η ευθύνη απέναντι στο Θείο Σχέδιο

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι η ζωή του δεν είναι τυχαία. Έχει αποστολή. Έχει κληθεί να συνεργήσει στο έργο της πνευματικής αναγεννήσεως της ανθρωπότητας.

Αυτό απαιτεί:

  • πειθαρχία,
  • επαγρύπνηση,
  • ταπείνωση,
  • συνεχή εσωτερική εργασία.

Δεν αρκεί μία στιγμιαία συγκίνηση ή μία θεωρητική πίστη. Η Χριστοποίηση απαιτεί καθημερινή άσκηση. Ο άνθρωπος καλείται να μεταμορφώνει αδιάκοπα τον εαυτό του.

Κάθε δοκιμασία γίνεται μάθημα.
Κάθε δυσκολία γίνεται ευκαιρία υπερβάσεως.
Κάθε πτώση γίνεται αφορμή μεγαλύτερης ταπεινώσεως και συνειδήσεως.

Η ευθύνη της ακτινοβολίας

Ο φωτισμένος άνθρωπος ακτινοβολεί ακόμη και χωρίς να μιλά. Η παρουσία του επηρεάζει το περιβάλλον. Γι’ αυτό ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος έχει ευθύνη για την πνευματική ατμόσφαιρα που δημιουργεί γύρω του.

Όπου υπάρχει:

  • φόβος, να φέρνει ειρήνη,
  • σύγχυση, να φέρνει καθαρότητα,
  • μίσος, να φέρνει αγάπη,
  • απελπισία, να φέρνει ελπίδα.

Ο αληθινός πνευματικός άνθρωπος δεν είναι φυγάς του κόσμου. Είναι φως μέσα στον κόσμο.

Η σταύρωση του εγωισμού

Η μεγαλύτερη ευθύνη του Χριστοποιούμενου ανθρώπου είναι η σταδιακή θυσία του εγωισμού του. Διότι ο εγωισμός είναι το κύριο εμπόδιο της θείας ενώσεως.

Ο άνθρωπος καλείται να σταυρώσει:

  • την φιλαυτία,
  • την ανάγκη επιβεβαιώσεως,
  • την υπερηφάνεια,
  • την πνευματική αλαζονεία,
  • την επιθυμία εξουσίας επάνω στους άλλους.

Χωρίς αυτήν την εσωτερική σταύρωση, δεν μπορεί να υπάρξει αληθινή ανάσταση του πνεύματος.

Η Χριστοποίηση δεν είναι εξύψωση του ανθρώπινου εγώ. Είναι διάλυση του εγώ μέσα στο Θείο Φως.

Η τελική αποστολή

Ο Χριστοποιούμενος άνθρωπος γίνεται σταδιακά ένας ζωντανός ναός του Θείου Πνεύματος. Δεν ζει πλέον για προσωπική δόξα αλλά για να εκδηλωθεί μέσα από αυτόν η Αγάπη του Θεού.

Η ευθύνη του είναι μεγάλη, διότι κάθε φωτισμένη ψυχή μπορεί να βοηθήσει την εξέλιξη ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Και τότε ο άνθρωπος κατανοεί βαθύτερα ότι:

  • η ζωή είναι διακονία,
  • η δύναμη είναι προσφορά,
  • η γνώση είναι ευθύνη,
  • η αγάπη είναι θυσία,
  • και η Χριστοποίηση είναι μία αδιάκοπη πορεία μεταμορφώσεως προς το Άπειρο Φως.

Όσο περισσότερο ο άνθρωπος ενώνεται με τον Χριστό μέσα του, τόσο περισσότερο γίνεται φορέας ειρήνης, σοφίας και θείας παρουσίας στον κόσμο.

Και αυτή είναι η ύψιστη ευθύνη του Χριστοποιούμενου Ανθρώπου.