«Πρόνοια Θεοῦ ἐστιν ἡ πρὸς τα ὄντα γινομένη ἐπιμέλεια».
Θεία Πρόνοια! Κάτι τὸ ἀσύλληπτον, τὸ ὑπερφυσικόν, τὸ ὑπὲρ νόησιν! Κάτι τὸ μεγαλειῶδες, τὸ ὑπερούσιον, τὸ ἀνέφικτον!
Καί ὁ φιλοσοφικώτερος νοῦς καὶ ἡ ὑψιπετεστέρα διάνοια ἀδυνατοῦν νὰ συλλάβουν τὸ ΕΡΓΟΝ τῆς Θείας Προνοίας ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ ἐκτάσει καὶ ταῖς λεπτομερείαις, διότι κατὰ τὸν σοφόν: «ἡ τυφλότης τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας οὐ δύναται γνῶναι τοὺς ὅρους τῆς Θείας Προνοίας».
«Αὐτὸς εἶπε καὶ ἐγενήθησαν· Αὐτὸς ἐνετείλατο καί ἐκτὶσθησαν».
Ποῖος δύναται νὰ ἀρνηθῇ, πὼς ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, ὁ οὐρανός, ὁ ἥλιος, ἡ σελήνη, οἱ ἀστέρες, τὰ ὅρη καὶ οἱ ποταμοί, οἱ ὠκεανοὶ καὶ αἱ θάλασσαι δὲν εἶναι ἔργα τῶν δακτύλων τῆς Θείας Προνοίας; Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ προβάλῃ τὴν γνώμην, πὼς τὸ σύμπαν ἐδημιουργήθη ἄνευ Δημιουργοῦ; Ἢ ποῖος ἔχει τὴν ἀναιδῆ τόλμην νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ Δημιουργὸς τοῦ σύμπαντος δὲν προνοεῖ δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν;
Ἐὰν μία πτωχικὴ καλύβη ἀδυνατεῖ νὰ σταθῇ χωρὶς προνόησιν, πόσον μᾶλλον τὸ σύμπαν ἤθελεν ἀπομείνει ἀδιάφθορον ἄνευ προμηθείας καὶ προνοίας; «Ἐὰν λείψῃ ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπὸ τὸ παραμικρότερον στοιχεῖον τῆς φύσεως, αὐτὸ ἀμέσως εἰς τὸ μὴ ὂν θὰ ἀπέλθῃ».
«Οὐδὲν ἀπρονόητον οὐδὲ ἠμελημένον παρὰ τῷ Θεῷ· πάντα σκοπεύει ὁ ἀκοίμητος ὀφθαλμός· πᾶσι πάρεστι σκορπίζων ἑκάστῳ τὴν σωτηρίαν. Πολλάκις γοῦν καὶ ἐν τοῖς μικροτάτοις ἡ σοφία αὐτοῦ καὶ ἡ πρόνοια διαφαίνεται», διατείνεται ὁ θεῖος νοῦς τῆς Καισαρείας, Βασίλειος.
Τὸ ἔργον τῆς Θείας Προνοίας ἐκδηλοῦται προφανῶς εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος ἒν τε τῷ συνόλῳ της καὶ ἑνὶ ἑκάστῳ ἀτόμῳ μεμονωμένως.
Ὅλα τὰ γεγονότα τά τε κοινωνικὰ καὶ τὰ ἀτομικὰ εἶναι ἐντεταγμένα εἰς τὰ σχέδια τῆς Θείας Προνοίας. Καὶ ἡ παραμικροτὲρα λεπτομέρεια καὶ ἐξέλιξις ἑκάστου γεγονότος κατευθύνεται καὶ προσδιορίζεται ἀπὸ τὸν Θεόν.
Πολλάκις ὁ νοῦς ἀπορεῖ ἐπὶ τῇ ἐξελίξει ὡρισμένων γεγονότων. Καὶ ὅμως, ἡ Θεία Πρόνοια ἔχει ἕνα σκοπὸν καὶ ἀποβλέπει εἰς κάτι τὸ ἀνώτερον, ὅταν στρέφῃ τὰ πράγματα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν, ἣν βούλεται.
Ὁ νοῦς πρέπει νὰ περιορίζεται εἰς ἀκράδαντον πίστιν πρὸς τὴν Θείαν Πρόνοιαν, διότι ὑπάρχουν Νόμοι τῆς Θείας Προνοίας, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν ζωὴν τῶν ἀτόμων. Ἂς μὴ διαφεύγῃ τὴν προσοχήν μας, ὅτι ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἐκτείνεται μέχρι τοῦ μικροτέρου κογχυλίου. «Οὐδὲν διαφεύγει τὸ Θεῖον, τοῦτο γινώσκειν σε δεῖ· αὐτὸς ἔσθ’ ἡμῶν ἐπόπτης· ἀδυνατεῖ δ’ οὐδὲν Θεῷ», λέγει τὸ σοφὸν λόγιον τοῦ Ἐπιχάρμου.
Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος μελετήσῃ τὰς διαφόρους καμπὰς τῆς ζωῆς του θὰ ἴδῃ, ὅτι ὅλη ἡ σειρὰ τῶν γεγονότων τοῦ βίου του εἶναι ἕν δεῖγμα τῆς συνεχοῦς εὐεργετικῆς Προνοίας τοῦ Θεοῦ ἐπ’ αὐτόν.
Ἂν θελήσωμεν τώρα νὰ ἐμβαθύνωμεν εἰς τὸ ΜΕΓΑ ΚΑΙ ΑΝΕΠΑΝΑΛΗΠΤΟΝ ΓΕΓΟΝΟΣ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, θὰ μείνωμεν πραγματικῶς ἄναυδοι, ἔμφοβοι καὶ τρέμοντες πρὸ τοῦ ἔργου τῆς Θείας Προνοίας τῆς τὰ πάντα πανσόφως διοικούσης πρὸς τὴν ὠφέλειαν τοῦ πλάσματος.
Προνοεῖ λοιπὸν ὁ Θεὸς διὰ τὸν ἄνθρωπον, προνοεῖ παντοιοτρόπως δι’ αὐτόν.
Οὐδεμία ὡς ἐκ τούτου μέριμνα, οὐδεμία ἀνήσυχος καὶ βασανιστικὴ φροντὶς δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλλη εἰς ἀμφιβολίας καὶ δισταγμούς. Ὅταν μελετῶμεν εἰς τὸ σχολεῖον τῆς φύσεως, εἰς τὸ σχολεῖον τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἰς τὸ σχολεῖον τῆς Θείας Οἰκονομίας, θά πρέπῃ νὰ διδασκώμεθα τὴν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Πρόνοιαν τοῦ Οὐρανίου Πατρός, τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν μὴ ἔχουσαν ὅρια καὶ ἐπιφυλάξεις.
Ὁ μεριμνῶν καταλήγει εἰς τὴν ἀποθάρρυνσιν, τὴν μελαγχολίαν, τὴν ἀπαισιοδοξίαν, ἐνῷ ὁ ἐπιρρίπτων ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμνάν του καὶ ἀρκούμενος εἰς τὰ ὀλίγα εἶναι εὐτυχὴς καὶ οὐδέποτε νέφη ἀπελπισίας καὶ πεσσιμισμοῦ καλύπτουν τὸν ὁρίζοντα τῆς ζωῆς του.
Ἄλλως τε, ὡς διδάσκει καὶ ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «οὐχὶ ἡ ἡμετέρα σπουδή, ἀλλ’ ἡ τοῦ Θεοῦ Πρόνοια, καὶ ἐν οἷς δοκοῦμεν ἐνεργεῖν, τὸ πᾶν ἀνύει».
Ἂς ζητῶμεν λοιπὸν τὰ ἐπουράνια. Ἂς στρέψωμεν πρωτίστως τὴν προσοχήν μας εἰς τὴν ἀποθησαύρισιν τῶν οὐρανίων ἀγαθῶν.
«Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Ἂς ἔχωμεν τὴν σκέψιν, ὅτι καθημερινῶς ἀπολαύομεν τῆς κηδεμονίας τῆς Θείας Προνοίας, ὅτι ὑπ’ αὐτῆς ἐνισχυόμεθα καὶ ἐν αὐτῇ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμὲν καὶ ἂς ζητῶμεν πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν Δικαιοσύνην αὐτοῦ μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι πάντα τὰ οὐράνια καὶ ἐπίγεια ἀγαθὰ προστεθήσεται ἡμῖν».
Ξ. Μ. (Σελ. 324)
