Ο Δογματισμός και η Ελευθερία του Πνεύματος

Ο δογματισμός δεν είναι απλώς η προσήλωση σε μία θρησκευτική άποψη. Είναι μία εσωτερική κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος πιστεύει ότι κατέχει ολόκληρη την αλήθεια και παύει να αναζητά, να ερευνά και να φωτίζεται. Η αλήθεια του Θεού είναι άπειρη. Ο ανθρώπινος νους είναι περιορισμένος. Όταν λοιπόν ο περιορισμένος άνθρωπος νομίσει ότι κατέχει πλήρως το Άπειρο, τότε αρχίζει η πνευματική στασιμότητα.

Ο ανθρώπινος νους είναι το όργανο εκείνο, το οποίο συλλαμβάνει ιδέες εκ του απολύτου μέσα από υψίσυχνους κυματισμούς και διοχετεύει αυτές τις ιδέες στον ανθρώπινο οργανισμό και τον τροφοδοτεί με ενέργεια.

Είναι ήδη γνωστό ότι ο εγκέφαλος του ανθρώπου αποτελείται από κύτταρα, που μόνον μέρος αυτών είναι ενεργοποιημένο. Οι δυνατότητές του οριοθετήθηκαν μέσα σε πλαίσια περιοριστικά λόγω των λανθασμέ­νων επιλογών του, λόγω του εγκλωβισμού του στην ύλη και στις δεσμεύσεις που η ύλη επιφέρει.

Στην ανά τους αιώνες προσπάθεια του να επικρατήσει της ύλης και να αποδεσμευτεί από αυτή, ξέχασε το λόγο της αναγκαιότητας της ύπαρξής της και ενεπλάκη με πάθος στο κυνήγι της δόξας και του εξουσιασμού των αδυνάτων, και ενεργοποιήθηκαν από εντός του καταστάσεις αρνητικές προς όλη του την ύπαρξη, όπως η πλεονεξία, η κτητικότητα, η εξουσιαστικότητα, η ματαιοδοξία και άλλες παρόμοιες, που σκοπό έχουν να δεσμεύσουν το ανθρώπινο πνεύμα σε μια ζωή στείρα, χωρίς διάθεση προσφοράς, χωρίς έλεος, όχι μόνο προς τον κάθε εαυτό άνθρωπο, αλλά και προς τον ίδιο του τον εαυτό.

Η Αλήθεια είναι ζωντανή

Στο πνεύμα των διδασκαλιών του Εσωτερικού Χριστιανισμού, η Αλήθεια δεν παρουσιάζεται ως ένα νεκρό σύστημα ιδεών. Η Αλήθεια είναι ο ίδιος ο Χριστός. Και επειδή ο Χριστός είναι ζωντανός, η σχέση με την Αλήθεια είναι μία ζωντανή εμπειρία. Ο δογματικός άνθρωπος προσπαθεί να φυλακίσει την Αλήθεια μέσα σε τύπους, λέξεις και διατυπώσεις. Ο πνευματικός άνθρωπος προσπαθεί να ζήσει την Αλήθεια. Ο πρώτος υπερασπίζεται θεωρίες. Ο δεύτερος μεταμορφώνει τη ζωή του.

Ο δογματισμός γεννιέται από τον φόβο

Πολλές φορές πίσω από τον δογματισμό κρύβεται ο φόβος. Ο άνθρωπος φοβάται το άγνωστο. Φοβάται να αμφισβητήσει όσα έμαθε. Φοβάται μήπως ανακαλύψει ότι η κατανόησή του είναι ελλιπής. Έτσι κατασκευάζει πνευματικά τείχη γύρω του. Όμως το Πνεύμα του Θεού δεν περιορίζεται από ανθρώπινα τείχη. Το Άγιο Πνεύμα φυσά όπου θέλει. Φωτίζει όπου βρίσκει δεκτικές καρδιές. Ενεργεί πέρα από τις ανθρώπινες κατηγοριοποιήσεις.

Η υπερηφάνεια του «εγώ γνωρίζω»

Ο δογματισμός συχνά συνδέεται με την πνευματική υπερηφάνεια. Ο άνθρωπος αρχίζει να πιστεύει:

«Εγώ γνωρίζω.»

«Εγώ κατέχω την αλήθεια.»

«Οι άλλοι πλανώνται.»

Από τη στιγμή όμως που γεννηθεί αυτή η αίσθηση ανωτερότητας, η ψυχή απομακρύνεται από την ταπείνωση. Και χωρίς ταπείνωση δεν υπάρχει πραγματική γνώση του Θεού. Οι μεγάλοι φωτισμένοι άνθρωποι όλων των εποχών είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό:

Όσο περισσότερο γνώριζαν, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούσαν πόσα ακόμη αγνοούσαν.

Η αληθινή σοφία γεννά ταπείνωση. Η ψεύτικη γνώση γεννά αλαζονεία.

Το γράμμα και το Πνεύμα

Ένας μεγάλος κίνδυνος είναι να προσκολληθεί κανείς στο γράμμα και να χάσει το πνεύμα. Οι λέξεις είναι χρήσιμες. Οι διδασκαλίες είναι απαραίτητες. Τα βιβλία είναι πολύτιμα. Όμως όλα αυτά είναι μέσα. Δεν είναι ο τελικός σκοπός. Ο σκοπός είναι η ένωση με τον Θεό. Αν κάποιος γνωρίζει όλες τις διδασκαλίες αλλά δεν αγαπά, δεν συγχωρεί και δεν μεταμορφώνεται, τότε έχει χάσει την ουσία. Το Πνεύμα είναι πάντοτε μεγαλύτερο από τις λέξεις που προσπαθούν να το περιγράψουν.

Το Πνεύμα οδηγεί στην ενότητα

Ο δογματισμός χωρίζει. Το Πνεύμα ενώνει. Ο δογματικός άνθρωπος αναζητά διαφορές. Ο πνευματικός άνθρωπος αναζητά την κοινή ουσία. Ο δογματικός βλέπει στρατόπεδα. Ο πνευματικός βλέπει ψυχές. Ο δογματικός ρωτά:

«Σε ποια ομάδα ανήκεις;»

Ο πνευματικός ρωτά:

«Αγαπάς τον Θεό; Αναζητάς την Αλήθεια;»

Ο Χριστός δεν ήλθε για να δημιουργήσει στρατόπεδα αντιπαλότητας. Ήλθε για να ενώσει τα διασκορπισμένα τέκνα του Θεού μέσα στην Αγάπη.

Η αληθινή πνευματική στάση

Τα βιβλία του Εσωτερικού Χριστιανισμού καλούν τον άνθρωπο να διατηρεί πάντοτε μία στάση μαθητείας. Να είναι πάντοτε μαθητής. Να είναι πάντοτε δεκτικός στο φως. Να είναι πάντοτε πρόθυμος να διορθώσει τα λάθη του. Η πνευματική εξέλιξη σταματά όταν ο άνθρωπος πιστέψει ότι έχει φτάσει στο τέλος της πορείας. Η εξέλιξη συνεχίζεται όταν διατηρεί την ταπεινή διάθεση να μαθαίνει. Ο αληθινός μαθητής δεν λέει:

«Τα γνωρίζω όλα.»

Λέει: «Κύριε, φώτισέ με να γνωρίσω περισσότερο την Αλήθειά Σου.»

Ο Χριστός πέρα από τα δόγματα

Ο Χριστός δεν χωρά μέσα σε ανθρώπινες διατυπώσεις. Είναι απείρως μεγαλύτερος από κάθε σύστημα σκέψης. Μπορεί να φανερωθεί μέσα σε κάθε καθαρή καρδιά. Μπορεί να αγγίξει κάθε ψυχή που Τον αναζητά ειλικρινά. Το έργο Του είναι παγκόσμιο. Η Αγάπη Του είναι παγκόσμια. Το Φως Του είναι παγκόσμιο. Όπου υπάρχει αλήθεια, αγάπη, ταπείνωση και καλή θέληση, εκεί μπορεί να ενεργήσει η Χάρη Του.

Η πνευματική ιστορία της ανθρωπότητας διδάσκει ότι οι μεγαλύτερες συγκρούσεις δεν γεννήθηκαν από την αλήθεια, αλλά από την αποκλειστικότητα. Οι άνθρωποι δεν πολέμησαν επειδή αγαπούσαν τον Θεό, αλλά επειδή πίστεψαν ότι μόνο αυτοί κατείχαν ολόκληρη την αλήθεια περί του Θεού. Όταν η αγάπη αποχωρεί και η βεβαιότητα κυριαρχεί, τότε η πίστη μετατρέπεται σε ιδεολογία και η διδασκαλία σε δόγμα νεκρό.

Ο Χριστός δεν ήλθε στον κόσμο για να δημιουργήσει ανθρώπους κλειστούς και αμετακίνητους. Ήλθε για να αφυπνίσει συνειδήσεις. Δεν κάλεσε τους μαθητές Του να φυλακίσουν την Αλήθεια μέσα σε λέξεις, αλλά να ζήσουν την Αλήθεια ως τρόπο υπάρξεως. Η αλήθεια που δεν γίνεται αγάπη, ταπείνωση και προσφορά παραμένει ατελής.

Ο δογματισμός τρέφεται από τον φόβο. Ο άνθρωπος φοβάται να αμφισβητήσει τις βεβαιότητές του μήπως χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια του. Φοβάται να ακούσει μια διαφορετική άποψη μήπως διαταραχθεί η εσωτερική του ασφάλεια. Όμως η αληθινή πίστη δεν φοβάται την αναζήτηση. Η αλήθεια δεν κινδυνεύει από τις ερωτήσεις· αντιθέτως, αποκαλύπτεται βαθύτερα μέσα από αυτές.

Η ψυχή που επιθυμεί να προοδεύσει πνευματικά καλείται να διατηρεί μία ιερή ταπεινότητα. Να γνωρίζει ότι κάθε κατανόηση είναι ένα βήμα και όχι το τέλος της πορείας. Να παραμένει ανοικτή στη θεία αποκάλυψη που συνεχώς φωτίζει νέες πτυχές της ζωής και της δημιουργίας.

Αυτό δεν σημαίνει αστάθεια ή έλλειψη αρχών. Σημαίνει διάκριση. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σταθερότητα της πίστεως και στην ακαμψία του δογματισμού. Η πίστη είναι ζωντανή, αναπνέει και εξελίσσεται μέσα στην εμπειρία του Θεού. Ο δογματισμός είναι στατικός. Προσπαθεί να παγώσει το ζωντανό ρεύμα της Αλήθειας μέσα σε αμετάβλητες μορφές.

Ο άνθρωπος που βαδίζει στη φωταύγεια του Πνεύματος δεν ενδιαφέρεται να αποδείξει ότι έχει δίκιο. Ενδιαφέρεται να υπηρετήσει την Αλήθεια. Δεν αγωνίζεται να επικρατήσει επί των άλλων, αλλά να νικήσει την άγνοια μέσα στον εαυτό του. Δεν αναζητά οπαδούς, αλλά αδελφούς. Δεν επιδιώκει να επιβάλει, αλλά να φωτίσει.

Η μεγαλύτερη θεραπεία του δογματισμού είναι η αγάπη. Όταν αγαπά κανείς αληθινά, μαθαίνει να ακούει. Μαθαίνει να σέβεται την πορεία του άλλου. Αναγνωρίζει ότι ο Θεός εργάζεται μέσα σε κάθε ψυχή με διαφορετικό τρόπο και διαφορετικό ρυθμό. Η αγάπη δεν καταργεί την αλήθεια· την καθιστά προσιτή και καρποφόρα.

Η δεύτερη θεραπεία είναι η αυτογνωσία. Όσο ο άνθρωπος γνωρίζει τις δικές του αδυναμίες, τόσο δυσκολότερα πέφτει στην παγίδα της πνευματικής υπεροχής. Αντιλαμβάνεται ότι και ο ίδιος βρίσκεται σε πορεία μαθητείας και ότι έχει ακόμη πολλά να διδαχθεί.

Η τρίτη θεραπεία είναι η ζωντανή κοινωνία με τον Χριστό. Διότι ο Χριστός είναι η ίδια η Αλήθεια, αλλά συγχρόνως είναι και η τέλεια Αγάπη. Όποιος πλησιάζει πραγματικά τον Χριστό γίνεται πιο ταπεινός, πιο επιεικής και πιο ανοικτός στο Φως. Δεν γίνεται σκληρότερος ούτε περισσότερο κατακριτικός.

Ο δογματισμός κλείνει τις θύρες της ψυχής. Η ταπεινή αναζήτηση τις ανοίγει. Ο δογματισμός υψώνει τείχη. Η αγάπη οικοδομεί γέφυρες. Ο δογματισμός γεννά διαχωρισμούς. Το Πνεύμα του Χριστού γεννά ενότητα.

Ας αγρυπνεί λοιπόν ο πνευματικός άνθρωπος ώστε να μην μετατρέψει την πίστη του σε ακαμψία και τη γνώση του σε εμπόδιο. Ας διατηρεί πάντοτε την καρδιά του μαθητή, πρόθυμη να διδαχθεί, να μεταμορφωθεί και να προχωρήσει βαθύτερα στο άπειρο μυστήριο της Θείας Ζωής. Διότι η Φωταύγεια του Ανθρώπου δεν γεννιέται από τη βεβαιότητα ότι κατέχει την Αλήθεια, αλλά από την ταπεινή διάθεση να επιτρέψει στην Αλήθεια του Χριστού να τον κατέχει και να τον μεταμορφώνει διαρκώς.


Σε εντέλλω, αγαπημένε σύνθεε και συνεργάτη Μου, μήποτε δια­πραγματευτείς τα Θεία δικαιώματα και Εξουσίες που σου μετέφερα. Μάθε να αποδέχεσαι τον άνθρωπο εαυτό σου, όχι με στάση Κριτή, αλλά ως κρινόμενος εκπαιδευόμενος Λόγος της Δευτέρας Παρουσίας, με όποια κενά και ατέλειες και αν φέρει. Μάθε να του προσφέρεις την ολότητα του εαυτού σου με αγάπη και ανιδιοτέλεια, χωρίς να διαχωρίζεσαι από αυτόν, αλλά αναγνωρίζοντας ότι ακόμα και ένα τμήμα σου αν βρίσκεται διαχωρισμένο στη γη από την ενότητα των πάντων, τόσο καθυστερεί και η δική σου ένωση με τον Πατέρα Θεό. Μάθε να ενώνεις τα πάντα γύρω σου με αγάπη, ισορροπία και αρμονία, ως ο Άπειρος Δημιουργός ένωσε και εναρμόνισε τα πάντα μέσα στην απειρότητα του όλου.

Οπλίσου με Αγάπη, διάθεση αυτοκριτικής, υπευθυνότητα, ωριμό­τητα, αλληλεγγύη, συναδελφοσύνη, ταπεινοφροσύνη, μεγαθυμία. Οπλί­σου με το Φως Μου, δηλαδή γίνε Φως, για να δύνασαι σαν Φως να εισέρχεσαι μέσα σε κάθε χώρο, τόπο, κατάσταση, συμβάν, άνθρωπο, χωρίς να αλλοιούσαι ουδόλως ή να ελαττούσαι στο ελάχιστο, χωρίς να έχεις χρεία πλέον καμμιάς ανθρώπινης αναγνώρισης ή εκτίμησης ή σεβασμού, χωρίς να δύναται τίποτα να σε μειώσει, να σε περιορίσει ή να σε απειλήσει, αφού πλέον δεν θα είσαι εκ του κόσμου τούτου, αλλά εκ της Εμής απειρότητας.

Ήλθα να σε απαλλάξω από τους περιορισμούς του νου σου, ήλθα για να σε ενώσω με τον Πατρικό νου, για να σε γιατρέψω από τις πληγές σου, για να σε οδηγήσω στο Θείο Εαυτό σου και στην ένωσή σου μαζί Του, για να σε διδάξω εκ νέου να αγαπάς και να ελεείς τον εαυτό σου. Ήλθα για να σου καταδείξω ότι ο Άπειρος Πατέρας Θεός είναι Αγάπη και Έλεος και με το Έλεος αυτό την περίοδο αυτή θα σε περιλούσει, θα σε ενδύσει, για να συμμετέχεις και εσύ στην παλιγγενεσία του Πνεύματος, στην ανόρθωση της ανθρωπότητας και της γης ολόκληρης, οδηγώντας σε στο δρόμο της επιστροφής, στους κόλπους του Πατέρα Θεού.

Διδάσκαλος Ιωάννης-Χριστός