ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ
Ή Μελαγχολία γεννᾶται εἰς τὰς νοσηρὰς ψυχὰς ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὰ ἐξελιγμένα πνεύματα ἀφ’ ἑτέρου, εἰς τὰς μὲν ὡς ἐκδήλωσις μετανοίας διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν νόμων τῆς ὕλης καὶ τὴν ἐν ὕλῃ ζωὴν τῆς ἁμαρτίας, εἰς τὰ δὲ ὡς ἐκφραστικὴ ἐκδήλωσις τῆς ἐπιθυμίας μιᾶς ἀπείρου γνώσεως, ἢ μιᾶς ἀπελευθερώσεως ἀπὸ τὸ μαρτυρικὸν αὐτῶν δεσμωτήριον.
Αυτοί που προκαλούν τις διαιρέσεις· κυριαρχούνται από τις φυσικές τους επιθυμίες κι όχι από το Πνεύμα του Θεού. Εσείς όμως, αγαπητοί μου, συνεχίστε να προοδεύετε στεριωμένοι πάνω στο θεμέλιο της πανάγιας πίστης σας και προσεύχεστε με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος.
Άλλους να τους ελεείτε με διάκριση, και άλλους να φροντίζετε να τους σώσετε με μεγάλη προσοχή, αρπάζοντάς τους μέσα από τη φωτιά, αποφεύγοντας ακόμη και ν’ αγγίζετε τα ρούχα τους που έχουν λερωθεί από την αμαρτωλή τους σάρκα.
Εύχομαι το έλεος, η ειρήνη και η αγάπη να πληθαίνουν ανάμεσά σας.
ΙΟΥΔΑΣ ΙΑΚΩΒΟΥ – ΘΑΔΔΑΙΟΣ
Παρουσιάζουμε μία βαθιά πνευματική οντολογική προσέγγιση του αισθήματος της μελαγχολίας, όχι ως πάθηση ή ασθένεια, αλλά ως αποτέλεσμα του περιορισμού της πνευματικής συνείδησης του ανθρώπου εντός του υλικού κόσμου.
Στο άπειρο της Δημιουργίας, η πνευματική ύπαρξη —ο άνθρωπος στην πνευματική του διάσταση— βρίσκεται εντός ενός ζώντος δεσμωτηρίου. Αυτή η ύπαρξη, η οποία κανονικά έχει τη δύναμη να διασχίζει σε ελάχιστο χρόνο τις άπειρες εκτάσεις του Απείρου, βρίσκεται παγιδευμένη. Η παγίδευση αυτή συνίσταται στο ότι ενώ φέρει μέσα της την έμφυτη δυνατότητα μετακίνησης από κόσμο σε κόσμο με ανυπέρβλητη ταχύτητα —μεγαλύτερη και από αυτήν της σκέψης—, είναι περιχαρακωμένη από «σιδηρές θύρες» και «πετρώδη τοιχώματα».
Η μελαγχολία δεν είναι ένα απλό ανθρώπινο συναίσθημα λύπης ή ψυχικής καθίζησης, αλλά μία ύστατη κραυγή του πνεύματος το οποίο αντιλαμβάνεται τον εγκλεισμό του, την αποκοπή από την απεραντοσύνη της ουράνιας φύσης του. Το δεσμωτήριο δεν είναι άλλο από την υλική φύση και τις επιβολές του φυσικού σώματος, της θνητότητας και των ορίων της εγκόσμιας ύπαρξης.
Η πνευματική υπόσταση του ανθρώπου, που πλάστηκε να κινείται ελεύθερα στο άπειρο, καλείται να βιώσει την εμπειρία της φυλακής, κάτι που γεννά μία εσωτερική σύγκρουση: το πνεύμα θυμάται, ή αδιόρατα νοσταλγεί, την ελευθερία του, αλλά η υλική του κατάσταση το περιορίζει. Αυτή η δυσαρμονία είναι που γεννά τη μελαγχολία.
Η μελαγχολία, μέσα από αυτό το πρίσμα, αποτελεί σημείο αφύπνισης: είναι η αίσθηση της απομάκρυνσης από την Ουσία του Πνεύματος και το κάλεσμα προς μία επαναφορά. Ο άνθρωπος καλείται να μην παραμείνει έγκλειστος σε αυτή τη σιωπηλή απόγνωση, αλλά να αναζητήσει την Έξοδο διαμέσου της Πνευματικής Θύρας —να στραφεί στην ενθύμηση της θεϊκής του προέλευσης και να εργαστεί πνευματικά για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ψυχής του.
Προσφέρουμε μία βαθιά οντολογική και μυσταγωγική προσέγγιση της μελαγχολίας, όχι ως ασθένεια, αλλά ως υπαρξιακή μνήμη της Πηγής. Μέσα από αυτό το πρίσμα, η μελαγχολία δεν είναι απλώς ανθρώπινος πόνος αλλά πνευματική μνήμη της ελευθερίας. Ο Διδάσκαλος-Λόγος καλεί τον άνθρωπο να μη δει τη θλίψη αυτή ως αδιέξοδο, αλλά ως την αρχή για μια ανώτερη πνευματική ανάβαση και απελευθέρωση.
