ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΑ ΑΠΟΠΝΕΥΜΑΤΩΣΗ

Ο άνθρωπος ζει στην ύλη. Ζει μέσα στη διαρκή βιωτική μέριμνα, στον καθημερινό αγώνα, μέσα στο απέραντο πέλαγος των υλικών ασχολιών. Μέσα σ’ αυτό το πέλαγος παρεμβάλονται στιγμές “ξένου κόσμου”, στιγμές πνευματικές. Αυτό περιγράφει την κατάσταση της σύγχρονης ανθρωπότητας, που δεν έχει αρνηθεί το Πνεύμα – αλλά το έχει περιορίσει σε “στιγμές”.

Τι είναι η λανθάνουσα αποπνευμάτωση;

Η αποπνευμάτωση δεν είναι πάντοτε φανερή.
Δεν εκδηλώνεται πάντοτε ως αθεΐα ή ως ρητή άρνηση του Θεού.
Είναι βαθύτερη και πιο ύπουλη.

Είναι η κατάσταση κατά την οποία:

  • Το Πνεύμα δεν αρνείται, αλλά παραμερίζεται.
  • Η προσευχή δεν καταργείται, αλλά γίνεται σποραδική.
  • Η εσωτερική ζωή δεν απορρίπτεται, αλλά υποβιβάζεται σε παρένθεση.

Ο άνθρωπος ζει, εργάζεται, αγωνίζεται, φροντίζει, σχεδιάζει — και μέσα σε όλα αυτά, το Πνεύμα λειτουργεί ως «επίσκεψη», όχι ως θεμέλιο.

Αυτό είναι το λανθάνον στοιχείο:
η πνευματική ζωή δεν έχει πεθάνει — έχει απλώς χάσει την πρωτοκαθεδρία της.

Το απέραντο πέλαγος των υλικών ασχολιώνδιασπορά της συνείδησης


Το πέλαγος αυτό δεν είναι κακό καθ’ εαυτό. Η ύλη δεν είναι εχθρός.
Εχθρός γίνεται όταν:

  • Απορροφά ολόκληρη τη συνείδηση.
  • Κατακερματίζει τον εσωτερικό άνθρωπο.
  • Μετατρέπει τη ζωή σε διαρκή εξωτερική κίνηση.

Η λανθάνουσα αποπνευμάτωση δεν είναι αποτέλεσμα αμαρτίας μόνο·
είναι αποτέλεσμα διάχυσης.

Ο νους διασπάται.
Η καρδιά καταπονείται.
Η ψυχή κουράζεται από την υπερβολική εξωστρέφεια.

Και τότε το Πνεύμα — που ζητά ησυχία και ενότητα — περιορίζεται σε στιγμιαίες αναλαμπές.

Οι «στιγμές ξένου κόσμου» – του Πνεύματος

Αυτές είναι:

  • Μία εσωτερική συγκίνηση μπροστά στο κάλλος.
  • Μία αιφνίδια αίσθηση ιερότητας.
  • Ένας στοχασμός που διαπερνά την επιφάνεια των πραγμάτων.
  • Μία εσωτερική σιωπή που γεννάται απροσδόκητα.

Οι «διανοητικώς σκεπτόμενοι», ζουν συχνά τέτοιες στιγμές.

Όμως το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη στιγμών.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι στιγμές δεν γίνονται κατάσταση. Το Πνεύμα περνά — αλλά δεν κατοικεί.
Φωτίζει — αλλά δεν εδραιώνεται.

Η βαθύτερη αιτία: η αντιστροφή της ιεραρχίας

Στην κανονική πνευματική τάξη:

Πνεῦμα → Ψυχή → Σώμα

Στη λανθάνουσα αποπνευμάτωσιν:

Σώμα → Ψυχή → Πνεῦμα (ως υπολειμματικό στοιχείο)

Ο άνθρωπος δεν παύει να πιστεύει.
Αλλά:

  • Η εργασία προηγείται της προσευχής.
  • Η επιτυχία προηγείται της εσωτερικής καθαρότητας.
  • Η κοινωνική εικόνα προηγείται της θείας σχέσεως.

Η πνευματική ζωή γίνεται «συμπλήρωμα» και όχι πυρήνας.

Και αυτό δημιουργεί μία λεπτή εσωτερική ξηρότητα.

Τα σημεία της λανθάνουσας αποπνευματώσεως

  1. Μηχανικότητα στην πράξη της προσευχής.
  2. Απουσία εσωτερικής χαράς, παρότι εξωτερικά όλα φαίνονται τακτοποιημένα.
  3. Ανυπομονησία και εσωτερική νευρικότητα.
  4. Έλλειψη προσανατολισμού — σαν να λείπει ένας άξονας.

Η ψυχή λειτουργεί, αλλά δεν αναπνέει. Το Πνεύμα υπάρχει, αλλά δεν κυριαρχεί.

Η θεραπεία: μετατροπή της στιγμής σε κατάσταση

Εδώ δεν περιγράφεται απλώς μία παθολογία· υποδεικνύει και τον δρόμο.

Η θεραπεία δεν είναι φυγή από την ύλη.
Είναι εμψύχωσή της.

Η εργασία να γίνεται λειτουργία.
Η σκέψη να γίνεται προσευχή.
Η καθημερινότητα να γίνεται άσκηση συνειδήσεως.

Η πνευματική στιγμή πρέπει να επεκταθεί.

Πώς;

  • Με συστηματική εσωτερική ανάκληση του Θείου.
  • Με διαρκή αυτοπαρατήρηση.
  • Με συνειδητή μεταφορά της συνείδησης από το επιφανειακό στο ουσιώδες.

Από τη λανθάνουσα στην φανερή Πνευματικότητα

Η πνευματική ζωή δεν ζητά υπερβολές. Ζητά σταθερότητα.

Όταν η μνήμη του Θεού γίνει συνεχής, όταν η καρδιά διατηρεί εσωτερική εγρήγορση, όταν η ύλη δεν απορροφά αλλά υπηρετεί, τότε η λανθάνουσα αποπνευμάτωση μετατρέπεται σε φανερή εμψύχωση.

Και ο άνθρωπος παύει να ζει σε «στιγμές ξένου κόσμου» και αρχίζει να ζει εντός του Πνευματικού Κόσμου, ενώ ακόμη βρίσκεται εν τῇ ὕλῃ.

Μη φοβηθῇς αν αναγνωρίσεις μέσα σου αυτήν τη λανθάνουσα ξηρότητα.
Η αναγνώριση είναι ήδη αφύπνιση.

Μη ζητήσεις να καταργήσεις την ύλη·
ζήτησε να την φωτίσεις.

Μη αρκεσθείς στις πνευματικές αναλαμπές·
καλλιέργησε την εσωτερική μόνιμη φλόγα.

Διότι ο άνθρωπος δεν κλήθηκε να ζει με στιγμές Πνεύματος,
αλλά να γίνει ο ίδιος φορέας και κατοικητήριο του Πνεύματος.

Και τότε η αποπνευμάτωση παύει να λανθάνει — διότι το Πνεύμα κυριαρχεί.